Ads 468x68px

Δευτέρα, 10 Οκτωβρίου 2011

Μετά την καταιγίδα.

Τα γεγονότα, μας συνέβησαν προς τους τελευταίους μήνες του χίλια εννιακόσια ενενηντα.
Έχοντας αναχωρήσει από τον λιμένα Μπουσάν πέρα από τις ανατολικές ακτές της Νότιας Κορέας, σαλπάραμε ανατολικά με προορισμό τις δυτικές ακτές του Καναδά. Διασχίζοντας το ιαπωνικό στενό «Tsugaru Strait» μεταξύ των ιαπωνικών νησιών Honshu και Hokkaido στον βορειοδυτικό Ειρηνικό ωκεανό που τον συνδέει με την Ιαπωνική θάλασσα, δυσοίωνα σημάδια του καιρού εμφανίζονται στον ουρανό. Έχουμε αφήσει πίσω μας εδώ και ένα εικοσιτετράωρο το θαλάσσιο πέρασμα του ακρωτηρίου «Erimo Misaκι» στις νότιες ακτές της νήσου Hokkaido της Ιαπωνίας. Το ακρωτήριο είναι διάσημο για τους ισχυρούς ανέμους του. Τα κύματα έφθαναν σε αλλεπάληλλα μέτωπα ορμώντας στους ψηλούς και φαγωμένους απ' τη θάλασσα και τους αέρηδες βράχους του ακρωτηρίου και υψώνονταν απότομα μόλις συναντούσαν τη στέρια. Οι κορυφές τους τρεμούλιαζαν και φοσφώριζαν πρασινωπές αντάυγειες, ύστερα διαλύονταν σ' ενα σύννεφο αφρών που παρασύρονταν από τον άνεμο, καμπυλώνονταν κι έπεφταν μ' εναν εκκωφαντικό βρυχηθμό το ένα πάνω στο άλλο.
Το πλοίο αρμένιζε κάτω από τον μολυβένιο ουρανό, σχίζοντας με την πλώρη του σαν τεράστιο μαχαίρι την άγρια και φουσκωμένη θάλασσα. Τα κύματα που είχαν αρχίσει να σηκώνονται πελώρια, έσκαγαν πάνω στο ατσάλινο σκαρί έγλειφαν το κατάστρωμα κι έραιναν με παγωμένο αφρό τα φινιστρίνια στον καθρέπτη του ακκομοδεσίου. Η πλώρη του πλοίου μόλις που ξεχώριζε μέσα από την πυκνή ομίχλη σαν σκούρα μουντζούρα, και μαύρα απειλητικά σύννεφα τύλιγαν τον ορίζοντα.
Τις επόμενες ώρες η κρυσταλλιασμένη ανάσα του ισχυρού ανέμου και της χιονοθύελλας σου πάγωνε το μεδούλι. Ο άνεμος ουρλιάζοντας ερχόταν με σταθερή διεύθυνση από τις βορειοδυτικές ακτές της γης των Κουρίλλων νήσων και έσπρωχνε εμπρός του σαν πανικόβλητη αγέλη τη βροχή και το χιόνι που σάρωνε τον ωκεανό και μαστίγωνε τα αφρισμένα κύματα. Είχαν ανοίξει οι ουρανοί. Το πλοίο κλυδωνιζόταν και σκαμπανέβαζε βίαια θαρρείς και το έσπρωχνε ένα γιγάντιο χέρι. Ένα γιαπωνέζικο φορτηγό, γερό σκαρί, κτισμένο για τους ανοικτούς ωκεανούς.
Οι συνθήκες που ακολούθησαν ήταν εφιάλτης και αμέτρητες ερωτήσεις με βασάνιζαν πως βρεθήκαμε έτσι ξαφνικά στο μάτι μιας χειμερινής καταιγίδας.
Ο πλοίαρχος μας εκμυστηρεύτηκε ότι υπήρξε καθυστεριμένη ενημερώση απο τους μετεωρολογικούς σταθμούς με αποτέλεσμα να έχουμε ελλιπή εκτίμηση με την αξιολόγηση των μετεωρολογικών δελτίων που ελάμβανε το πλοίο.
Βρεθήκαμε άσχημα στριμωγμένοι να πλέουμε σε επικίνδυνες συνθήκες στις παρυφές από το κέντρο μιας απρόσμενα μεγάλης καταιγίδας στο Βόρειο Ειρηνικό ωκεανό με τα γιγάντια κύματα να επιφέρουν συνεχείς κραδασμούς στο πλοίο σαν να αναζητούσαν να το καταβροχθίσουν.
Μας κάλεσε και συγκεντρωθήκαμε οι επικεφαλείς επιστασίας του πλοίου στην αίθουσα με τους χάρτες, για να διασταυρώσουμε τις απόψεις μας για τις συνθήκες που επικρατούσαν.
Ομολογώ ότι το σοκ ήταν ισχυρό σαν γροθιά στο στομάχι. Η κάρδια του άρχισε να κτυπά σαν τρελή καθώς συνειδητοποιούσα τη σημασία αυτών που είχα ακούσει, σχετικά με την έκταση και την σφοδρότητα των καιρικών φαινομένων και οι παλάμες μου έγιναν υγρές από τον ιδρώτα.
Ήταν σαν να έβλεπα εφιάλτη. Αν και είχα ήδη εμπειρία με ταξίδια μου σε σφοδρές κακοκαιρίες στις βόρειες θάλασσες δεν πίστευα ότι συνέβαινε στ’ αλήθεια να βρισκόμαστε στο κέντρο ακραίου καιρικού φαινόμενου πέρα από τις Κουρίλλες νήσους στο βόρειο Ειρηνικό ωκεανό.
Ήρθαν στο νου μου αναμνήσεις από τις διαφορές μυστηριώδεις ιστορίες που διηγούμαστε τις ατέλειωτες νύκτες στα καπνιστήρια των πλοίων. Σαν αυτές που το κουτί της Πανδώρας ανοίγει και ξεπετάγονται από μέσα τρομακτικοί δαίμονες και φαντάσματα.
Ο πλοίαρχος κοίταξε τους συνομιλητές του πτοημένος με θλιμμένη ματιά δείγμα ότι τον κυρίευε ένα δυσάρεστο προαίσθημα.
Πως έπρεπε να αντιδράσει; Αποδεχόμενος στωικά τα γεγονότα περιμένοντας με ηρεμία τις οποίες αποφάσεις θα πάρουμε ομαδικά.
Ο υποπλοίαρχος με την συνήθως κεφάτη διάθεση πλήρως πεσμένη, έδειχνε ξαφνιασμένος και δεν ήθελε να το πιστέψει ότι σε τόσο σύντομο χρόνο από το τελευταίο μετεωρολογικό δελτίο καιρού βρεθήκαμε τόσο ξαφνικά μέσα στην πιο άγρια καταιγίδα που είχε ζήσει μέχρι σήμερα. Ένοιωθε σαν καζάνι έτοιμο να εκραγεί από την πολλή πίεση. Μου θύμιζε νευρικό σκύλο τεριέ που δυσανασχετεί με το λουρί του. Πήγε και πηρέ ένα τσιγάρο από το πακέτο που βρισκόταν στο διπλανό γραφείο του ασύρματου το κτύπησε στον καρπό του, το έβαλε στο στόμα και το άναψε. Εισέπνευσε βαθειά. Όταν έβγαλε τον καπνό, στένεψε τα μάτια του καθώς ο καπνός αιωρείται μπρος από το πρόσωπο του.
Η αντίδραση του μας προκάλεσε μεγάλη αμηχανία.
Ακλούθησε σιωπή τάφου λες και ο χρόνος είχε σταματήσει, απορροφημένοι και ταξινομώντας ο καθένας στις σκέψεις του.
-- Χρειάζεται μεγάλο θράσος και ασέβεια στην θάλασσα για να πλησιάσεις στο μάτι του κυκλώνα ψέλλισε φωνακτά τις ενδόμυχες σκέψεις του ο υποπλοίαρχος.
--Άσχημα τα πράγματα, σκέτη κόλαση, μουρμούρισε και ο ασυρματιστής του πλοίου κοιτάζοντας συνοφρυωμένος το χάρτη με το τελευταίο δελτίο της μετεωρολογικής υπηρεσίας.
--Δεν πρέπει να πάρουμε αψήφιστα όλα τα ενδεχόμενα γιατί..... συνέχισε ο υποπλοίαρχος χωρίς να τελειώσει τη σκέψη του. Μια αίσθηση καταθλιπτικής μοιρολατρίας πλανιόταν παντού και δεν ήταν μόνο η κακοκαιρία που δημιουργούσε τη βαριά ατμόσφαιρα.
Η μετεωρολογική υπηρεσία ανέφερε ότι η χειμερινή καταιγίδα απλώνεται σε ακτίνα επιφάνειας οκτακοσίων (800) μιλίων και με ανέμους ταχύτητας μεγαλύτερης από 80 χιλιομέτρων την ώρα και ριπές μέγιστης ταχύτητας 130 χ.α.ώ.
Βρισκόμαστε ήδη στα τριακόσια (300) μίλια από το κέντρο της χειμερινής καταιγίδας.
Αν και γενικώς η κοινή γνώμη δεν θεωρεί τις χειμερινές καταιγίδες τόσο επικίνδυνες όσο οι τυφώνες και οι κυκλώνες ωστόσο πρέπει να τονιστεί ότι μερικές φορές μπορεί να γίνουν εξαιρετικά ακραία και εφιαλτικά επικίνδυνες μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα δε εάν η χειμερινή καταιγίδα συνοδεύεται από χιονοθύελλα.
Ο πλοίαρχος μας κοίταξε όλους ερωτηματικά ζητώντας επιβεβαίωση για την απόφαση του να αλλάξουμε πορεία και να γυρίσουμε νότια και πίσω, ήταν ο μοναδικός δρόμος διαφυγής.
Η κακουχία και η ταλαιπωρία των γεγονότων τις τελευταίες ώρες είχαν χαράξει με βαθειές αυλακιές το χλωμό και αξύριστο πρόσωπο του, κάνοντας τον να δείχνει μεγαλύτερος από τα σαράντα πέντε χρόνια του.
Η συνεργασία μας χρονολογείται από την εποχή που ήταν υποπλοίαρχος στα πλοία τις εταιρείας. Αυτό ήταν το πρώτο του πλοίο που ασκούσε πλοιαρχία.
Οι απαιτήσεις του σκληρού επαγγέλματος, αλλά και οι συνθήκες που επικρατούν εδώ έξω στους ωκεανούς ποτέ δεν θα επέτρεπαν την πολυτέλεια προσωπικών διαφορών, που θα διατάραζαν το πνεύμα συνεργασίας και συντροφικότητας που απατούνται απ’ όλα τα μέλη του πληρώματος. Πολλοί από εμάς είχαμε συνυπηρετήσει σε όλα τα πελάγη της γης, από την Μεσόγειο θάλασσα ως τους θαλάσσιους δρόμους του Ατλαντικού και του Ειρηνικού ωκεανού.
Υπήρχε μία πειθαρχία, αλλά και η ισοτιμία ήταν πολλές φορές απαραίτητη για να προσφέρει πρόσθετη ασφάλεια στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και εργασίας. Η ζωή είναι σαν μια σειρά διαμερείσματα που άλλα επικοινωνούν μεταξύ τους κι άλλα ειναι στεγανά. Των ναυτικών είναι παράλληλα, γνωρίζει δε το καθένα την ύπαρξη του άλλου αποδεχόμενο την πείρα και τις ικανότητες του καθενός ατομικά.
Με το ηθικό του ανανεωμένο από αυτή την συνάθροιση, χαλάρωσε έσκυψε στο χάρτη και χάραξε την καινούργια πορεία που επέτασσαν οι καιρικές συνθήκες..
Η επόμενη ενεργεια ήταν το πλοίο να αλλάξει ρότα, και με τη μεταβολή της πορείας απομακρύνονταν από το κέντρο της θύελλας αλλά και από τον λιμένα προορισμού του, το ταξιδι θα κρατουσε πολυ περισσότερο απο οσο είχαμε υπολογίσει.
Με πολύ τύχη και αρκετό κουράγιο τις επόμενες κοπιαστικές και ατέλειωτες ημέρες καταφέραμε να αφήσουμε μακριά μας την σφοδρή χειμερινή καταιγίδα.
Τρεις ημέρες αργότερα με το πρώτο φως της αυγής μια μεγάλη αλλαγή έγινε αισθητή στην πλάση. Στον ανατολικό ορίζοντα χρυσοροδοκόκκινη αναλαμπή εμφανίστηκε ανάμεσα στον ουρανό και στην θάλασσα που καλμάριζε ενώ μια απαλή αύρα απλωνόταν γύρο μας.
Όταν πλέον ο πρωινός ήλιος έλαμπε στον ουρανό, ο υποπλοίαρχος ακουμπισμένος στην κουπαστή της γέφυρας του πλοίου αφήνοντας να του ξεφύγει μια βαθειά ανάσα συλλογιζόταν ότι σταθήκαμε υπέρμετρα τυχεροί που ξεφύγαμε από την τρομερή καταιγίδα του βόρειου Ειρηνικού ωκεανού με μικρές ζημιές και απώλειες στις υπερκατασκευές του πλοίου. Τα μάτια του γυάλιζαν από ευχάριστη ανακούφιση. Η ζωή είχε γυρίσει και πάλι στην καθημερινή της ρουτίνα.
Το πλοίο ειχε αναπτύξει ταχύτητα και συνέχισε το ταξίδι του με πορεία για τον λιμένα προορισμού και φόρτωσης στο βόρειο ανατολικό μέρος της νήσου Βανκούβερ στην δυτική ακτή του Καναδά.
Είχαμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά τους μέχρι τα θαλάσσια στενά του Χουάν ντε Φούκα.
Το Juan de Fuca Strait είναι η θαλάσσια έξοδος προς τον Ειρηνικό ωκεανό με μήκος 95 μίλια περίπου και το διεθνές όριο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Καναδά.
Θαλάσσιο πέρασμα πλαισιομένο απο βουνά και λαγκάδια, εξοχικούς δρόμους και δάση λουσμένα στο απόκοσμο φως του φεγγαριού τη νύκτα. Η θαλασσινή αχλή αγκαλιάζει την στεριά σαν μαργαριταρόσκονη, ερχόμενη απο τα θερμά νερά του θερμού ρεύματος Κούρο Σίβο και πλήθος από θαλασσοπούλια διαγραφει κυκλους βουτώντας με ορμή και επιδεξιότητα στα νερά.
Ονομάστηκε το 1787 από τον Καπετάνιο και έμπορο γούνας William Barkley, προςς τιμή του Έλληνα πλοηγού Juan de Fuca που έπλευσε στην περιοχή με μια ισπανική αποστολή το 1592 για να ανακαλύψει το θρυλικό Στενό Aniαn.
«Ο Ιωάννης Φωκάς ή Απόστολος Βαλεριάνος, γνωστός με το ισπανικό όνομα Χουάν ντε Φούκα ( 1536 – 1602) ήταν έλληνας θαλασσοπόρος, που εξερεύνησε τις δυτικές ακτές της Βορείου Αμερικής για λογαριασμό του ισπανικού Θρόνου. Το όνομά του δόθηκε σε στενό ανάμεσα στην νήσο Βανκούβερ και τις ΗΠΑ, το οποίο οδηγεί στο λιμάνι του Βανκούβερ.
Ο Φωκάς ή Βαλεριάνος γεννήθηκε στο χωριό Βαλεριάνο της Κεφαλονιάς και ήταν ο τέταρτος γιος του Εμμανουήλ Φωκά ή Φωκά Βαλεριάνου με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη. Πιθανότατα το όνομά του ήταν Ιωάννης-Απόστολος.
Νέος ξενιτεύτηκε και εργάσθηκε επί σαράντα χρόνια ως πλοηγός στον στόλο των Δυτικών Ινδιών της Ισπανίας. Σε ένα του ταξίδι στις Φιλιππίνες, τον Νοέμβριο του 1587, το πλοίο στο οποίο επέβαινε, η Αγία Άννα (Santa Anna), το κατέλαβαν Άγγλοι και ο ίδιος πιάστηκε αιχμάλωτος χάνοντας όλες του τις οικονομίες και το φορτίο του πλοίου αξίας 60.000 δουκάτων.
Λίγο καιρό αργότερα αφέθηκε ελεύθερος και το 1588 πήγε στο Μεξικό, που τότε ονομάζονταν Νέα Ισπανία. Ο ισπανός αντιβασιλέας του Μεξικού, Λουίς ντε Βελασέο (Luis de Velaseo), τού έδωσε μία μικρή καραβέλα με την εντολή να εξερευνήσει τις δυτικές ακτές της Βορείου Αμερικής και να βρει τα μυθικά Στενά του Ανιάν (ισπ., Estrecho de Anián) που υποτίθεται πως ένωναν τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό Ωκεανό.
Το πρώτο του ταξίδι το 1592 έληξε άδοξα, επειδή το πλήρωμά του στασίασε, και έτσι αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Ακαπούλκο. Κατά το δεύτερο ταξίδι του ανέβηκε βόρεια και νόμισε πως πραγματικά είχε βρει το πέρασμα προς τον Ατλαντικό μεταξύ του 47ου και 48ου γεωγραφικού παραλλήλου. Επέστρεψε στο Ακαπούλκο περιμένοντας για δύο χρόνια να λάβει την ανταμοιβή του για τις ανακαλύψεις του, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Το 1593 ή 1594, έφυγε για την Ισπανία ελπίζοντας πως θα τον ανταμείψει ο βασιλιάς της Ισπανίας. Τελικά, δεν βρήκε καμία ανταπόκριση και από τον ισπανικό Θρόνο και, απογοητευμένος, αποφάσισε να αποσυρθεί στην πατρίδα του.
Στην πορεία του προς την Κεφαλονιά, πέρασε και από την Φλωρεντία. Εκεί έτυχε να συναντήσει έναν Άγγλο ονόματι Τζον Ντούγκλας (John Douglass), στον οποίο αφηγήθηκε τις περιπέτειές του. Ο Ντάγκλας τού έδωσε μία συστατική επιστολή και τον έστειλε στον Μάικλ Λοκ (Michael Lok ή Locke), πλούσιο έμπορο και πρόξενο της Αγγλίας, ο οποίος έτυχε να βρίσκεται τότε στην Βενετία. Ο Φωκάς εξιστόρησε τις εξερευνήσεις του και στον Λοκ, ζητώντας από τον τελευταίο να μεσολαβήσει ώστε η Αγγλία να του χορηγήσει δύο πλοία για να συνεχίσει τις εξερευνήσεις του για το πέρασμα ανάμεσα στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό. Ο Φωκάς ήλπιζε ακόμα πως οι Άγγλοι θα τον αποζημίωναν για το όσα έχασε όταν τον αιχμαλώτισαν στις Φιλιππίνες.
Ο Λοκ προσπάθησε να έρθει σε επαφή με την βρετανική κυβέρνηση, ζητώντας 100 λίρες για να πάει τον Φωκά στην Αγγλία, αλλά η απάντηση καθυστερούσε και ο Φωκάς έφυγε τελικά για την Κεφαλονιά. Το 1602, ο Λοκ έγραψε μία επιστολή στον Φωκά, αλλά δεν έλαβε ποτέ απάντηση. Έτσι, ο Λοκ υπέθεσε πως ο ηλικιωμένος Φωκάς είχε ήδη πεθάνει.
Η ιστορία του Φωκά, έτσι όπως την μετέφερε στον Λοκ, προδημοσιεύτηκε το 1625 στο βιβλίο του άγγλου ταξιδιωτικού συγγραφέα Σάμιουελ Πούρτσας (Samuel Purchas, π. 1575–1626). Το 1787, ο βρετανός πλοίαρχος Τσαρλς Μπάρκλεϋ (Charles Barkley), αναγνωρίζοντας τον πορθμό ανάμεσα στην νήσο Βανκούβερ και την Πολιτεία Ουάσιγκτον των ΗΠΑ ως τα μέρη που εξερεύνησε ο Φωκάς, έδωσε στην περιοχή το όνομα Στενά του Χουάν ντε Φούκα (αγγλ., Strait of Juan de Fuca).»

Πηγη: Wikipedia

Το νησί του Βανκούβερ βρίσκεται στη νοτιοδυτική γωνία της επαρχίας της βρετανικής Κολούμπια του Καναδά. Είναι χωρισμένο από την ηπειρωτική χώρα της βρετανικής Κολούμπια από τα στενά Johnstone, και Charlotte Strait στα βορειοανατολικά, και από τα στενά Georgia στο νοτιοανατολικό σημείο, το οποίο μαζί με το στενό Juan de Fuca κατά μήκος του νοτιοδυτικού σημείου που χωρίζουν τον Καναδά από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο σύνολο του το νησί του Βανκούβερ είναι κατάφυτο σαν τροπικό δάσος με αυτοφυή κωνοφόρα μεγάλα δέντρα.
Η προβλήτα φόρτωσης ήταν φωλιασμένη στο βόρειο μυχό ενός κολπίσκου. Τα σκούρα πετρώματα της παραλίας σχημάτιζαν ένα εύρη μισοφέγγαρο που κατέληγε πάνω από ένα μίλι μακριά στα ρίζα ενός βραχώδους κάβου. Πίσω από τον μυχό του κόλπου η ακτή είναι πυκνά δασώδης με κωνοφόρα δέντρα του βορρά. Δυο ρυμουλκά λικνίζονταν αραγμένα στο βάθος της προβλήτας. Η σκηνή ήταν ειρηνικά ήρεμη και γραφική βγαλμένη λες από ταπετσαρία επιτραπέζιου υπολογιστή.
Η φεγγαρόλουστη θάλασσα ήταν μολυβένια, με ασημένιες πινελιές και φάνταζε να μην έχει όρια έτσι καθώς αγκαλιαζόταν με το νυκτερινό ουρανό.
Τι θαυμάσιο θέαμα.
Ο άκρατος καταναλωτισμός του σημερινού πολιτισμού μας δεν είχε εισβάλει ακόμη με ένταση στο βόρειο μέρος του νησιού.
Μετά από τόσο καιρό στη θάλασσα, στο έλεος των κυμάτων και των σκαμπανεβασμάτων σύσσωμο το πλήρωμα απολάμβανε με την ψυχή του στην τραπεζαρία του πλοίου την συντροφιά με το εκλεκτό ουίσκι που μας προμήθευσε ο καμαρότος.
Έλυσε τις γλώσσες κι αρχίσαμε να διηγούμαστε όλοι διαφορές ιστορίες από τη ζωή μας.
Όπως ήταν αναπόφεκτο οι συζητήσεις φούντωσαν, και οι σκέψεις αφέθηκαν ελεύθερες.
Δυνατά γέλια αντηχούσαν στο πλοίο, ήταν θαυμάσιο συλλογίστηκα να βλέπεις επαγγελματίες όλοι άνετα με ηρεμία και αυτοπεποίθηση να χαλαρώνουν, να νοιώθουν σαν το σπίτι τους.
Το πλοίο απ' ένα ακόμη δύσκολο ταξίδι είχε φθάσει ασφαλές στον λιμένα προορισμού του.
Τα καλυτέρα αποτελέσματα προκύπτουν από τις συλλογικές προσπάθειες ακόμη κι αν είναι υποτονικές και αδέξιες στο ξεκίνημα τους.
Ο ασυρματιστής παραπονιόταν για την σωματική χαλάρωση του.
Πρέπει να προσέχω δήλωσε "βρίσκομαι σε επικίνδυνη ηλικία. Η κοιλιά παίρνει τα πάνω της έτσι και την αφήσεις. Λες και τρέφεται από μόνη της".
Ένας ουδέτερος παρατηρητής δεν θα συμφωνούσε. Ο ασυρματιστής ήταν σαραντάρης αλλά είχε εμφάνιση τριαντάρη και σιλουέτα αθλητική. Σπάνια ωστόσο τον είχα δει να γυμνάζεται, ο μεταβολισμός δούλευε για λογαριασμό του.
Ο νεαρός ανθυποπλοίαρχος ερεμβαζε σιωπηλός.
Ισως κρατούσε καλά κρυμμένη την νεανική του ενεργετικότητα ως την ώρα που μία γυναίκα με εκρηκτικό αισθησιασμό θα έρθει να ταράξει τα ήρεμα νερά της ζωής του.
Ο υποπλοίαρχος του πλοίου έβγαλε ένα πούρο από την τσέπη του το άναψε και καθώς τα δακτυλίδια του αρωματικού καπνού ανέβαιναν ψηλά, σταύρωσε τα πόδια, ξάπλωσε αναπαυτικά στην πολυθρόνα του και από την θέση του και χάζευε την θέα που επεκτεινόταν εκεί έξω πέρα από τα φινιστρίνια του πλοίου, δεν χρειαζόταν φαντασία για να μαντέψει το σκηνικό, εχει φτιάξει ήδη το δικό του.

«Πέρα από τις θάλασσες υπάρχει ένα θαυμαστό βουνό που ονομάζεται ο «καρπός του πεύκου»
περίεργες πέτρες και θαυμάσιοι γκρεμοί,
πανάρχαια κυπαρίσσια και γέρικα πεύκα,
λουλούδια που ποτέ δεν μαραίνονται,
και καρποί που συνεχώς ωριμάζουν.
Ανάμεσα στα μπαμπού κυκλοφορούν ελάφια και ελαφίνες,
και κρύβονται μέσα στα σύννεφα και την ομίχλη.
Γεμάτες ουσία γεύσεις της τροφής των θεών.
Ανέμελη ζωή! Κατοικία των ευτυχισμένων αθανάτων.»


..Είστε όλοι σας τρελοί για δέσιμο, μουρμούρισε μ' ένα πλατύ χαμόγελο ο μάγειρας και χώθηκε στην κουζίνα του για να ετοιμάσει τα απαραίτητα επιδόρπια που θα τιμούσε η εκλεκτή μας ομήγυρη.

Πέμπτη, 6 Οκτωβρίου 2011

Ο Απόλλωνας ή Φοίβος, ο αιώνιος έφηβος

Ο τελευταίος χρησμός της Πυθίας Νικάνδρας ήταν: 
Έστ ήμαρ ότε Φοίβος 
πάλιν ελεύσεται 
και ες αει έσεται!

Μετάφραση

Θα έρθει μέρα που ο Απόλλων
Θα έρθει πάλι
Και θα μείνει για πάντα.
Αναμφίβολα ο Απόλλων είναι ο ελληνικότερος των θεών. Όπως πολύ σωστά επισημαίνουν σύγχρονοι μελετητές της ελληνικής θρησκείας, τούτος ο θεός αντιπροσωπεύει τη νέα έκφραση θρησκευτικής γνώσης για τον κόσμο και την ανθρώπινη ύπαρξη, πράγματα πέρα για πέρα ελληνικά και ανεπανάληπτα. Ο Απόλλων είναι ο όμορφος, ο ευγενικός θεός του φωτός και του ήλιου. Η προσωνυμία Φοίβος (ο «φωτεινός») εκφράζει αυτή την πτυχή του χαρακτήρα του. Επιπλέον, η γνώση, η αλήθεια, η δικαιοσύνη και η αγνότητα βρίσκονται κάτω από την προστασία του. Δεν θα αποτελούσε υπερβολή, αν λέγαμε πως η πνευματική δύναμη, που ο Απόλλων ενσαρκώνει, είναι το θεμέλιο του δυτικού πολιτισμού.
Η λατρεία του Απόλλωνα, απαντά σε ολόκληρο τον ελληνόφωνο κόσμο: από τη Σικελία στη Δύση μέχρι τον Φάση ποταμό στον Εύξεινο Πόντο. Στον θεό αυτό ανήκουν οι πρώτοι ναοί και τα λατρευτικά αγάλματα, και από τον θεό αυτόν προέρχονται τα θεοφορικά ονόματα Απολλώνιος, Απολλόδωρος, Απολλοφάνης κ.ά.
Από τα τεμένη του Απόλλωνα το σπουδαιότερο είναι οι Δελφοί – το «κέντρο του κόσμου», ο «ομφαλός της γης». Στους Δελφούς χαράχτηκε η περιβόητη ρήση «Γνώθι σεαυτόν», το ανώτατο απολλώνιο δίδαγμα. Για πολλούς αιώνες τούτο το δελφικό μαντείο είναι η ζωτική δύναμη ολόκληρου του Ελληνισμού.
Ο Απόλλωνας είναι ο Θεός του φωτός, ο Θεός της μαντικής τέχνης και των οραμάτων, της μουσικής, των τραγουδιών και της ποίησης (προστάτης των καλών τεχνών), ο αιώνιος έφηβος. Ακόμη είναι ο Θεός της θεραπείας αλλά επειδή πολύ συχνά στην αρχαία Ελλάδα όποιος είναι ικανός για το καλύτερο, είναι ικανός και για το χειρότερο, ο Απόλλωνας είναι ο θεός της πανούκλας και των αρρωστιών.

Ο Απόλλωνας ή πολύ συχνά ονομαζόμενος με το γνωστότερο προσωνύμιο του, Φοίβος, είναι ο δίδυμος αδελφός της Θεάς Άρτεμης. Πατέρας του είναι ο Δίας και μητέρα του η Λητώ μία εκ των τιτάνων που η σεμνότητα και η μετριοφροσύνη την αντιπροσώπευαν πλήρως. Για πολλούς η Λητώ αντιπροσωπεύει το σκοτάδι κατ’ άλλους πάλι το φως της ημέρας. Ο Δίας σε μία από τις πολλές απιστίες του στην Ήρα, ερωτεύτηκε την Λητώ και έσμιξε μαζί της. Μην μπορώντας η Ήρα να τιμωρήσει τον άπιστο σύζυγό της, στράφηκε στη Λητώ μην αφήνοντάς την να γεννήσει. Η Λητώ, ετοιμόγεννη γυρνούσε από μέρος σε μέρος ψάχνοντας τον κατάλληλο τόπο για να φέρει στο φως τα παιδιά της, όμως καμία γη δεν την φιλοξενούσε από τον φόβο για την οργή της Ήρας που θα έπεφτε πάνω της. Ύστερά από καιρό, βρέθηκε το κατάλληλο μέρος για την Λητώ, ήταν ένα πλεούμενο ξερονήσι το οποίο φανέρωσε ο Ποσειδώνας, και το οποίο δεν φοβόταν την οργή της Ήρας. Το νησί ήταν άγονο και δεν προσφερόταν ούτε για καλλιέργεια, ούτε για κτηνοτροφική δραστηριότητα, έτσι δεν είχε να χάσει τίποτα όταν η οργή της βασίλισσας των Θεών θα έπεφτε πάνω του. Το όνομά του αρχικά ήταν Ορτυγία και σήμαινε γη των ορτυκιών στη συνέχεια όμως μετά την γέννηση του Απόλλωνα και αφού ο Θεός το στερέωσε με τέσσερις πασσάλους στο βυθό, το ονόμασε Δήλο (Φωτεινό). Το μέρος είχε βρεθεί για την γέννηση των θεών, παρόλα αυτά όμως η Λητώ δεν μπορούσε να γεννήσει τους θεούς, αφού η Ήρα, κράταγε στον Όλυμπο την Ειλειθυία, την θεά των αίσιων τοκετών. Η Δήμητρα, η Αθηνά και η Αφροδίτη έσπευσαν σε βοήθεια της σπαράζουσας τιτάνιδας όμως ήταν αδύνατο να γεννήσει η Λητώ παρά την παρουσία τους, χωρίς την συγκατάθεση της Ήρας. Τότε οι θεές έστειλαν την Ίριδα στην Ήρα για να την πείσει, προσφέροντάς της και ένα περίτεχνο περιδέραιο κατασκευασμένο από τον Ήφαιστο. Η Ήρα το δέχτηκε και ηρέμισε, αφήνοντας την Ειλειθυία να πάει στη Δήλο. Μετά από την τεράστια ταλαιπωρία της η Λητώ κατάφερε να γέννηση, πρώτα την Άρτεμη και μετά τον Απόλλωνα.
Χαρακτηριστικό της γέννησης του Απόλλωνα, εκτός της μεγάλης ταλαιπωρίας της μητέρας του, ήταν ότι δεν βύζαξε καθώς αμέσως η Θέμιδα έσταξε στο στόμα του μερικές σταγόνες από νέκταρ και αμβροσία και το βρέφος άρχισε να μεγαλώνει με εκπληκτικό ρυθμό. Μέσα σε λίγη ώρα πήρε την οριστική του μορφή, μία πανέμορφη όψη και έγινε ο Θεός που αντάξιός του σε ομορφιά δεν υπήρχε. Δικαίως οι θεές τον χάζευαν να κάνει τα πρώτα του βήματα πάνω στο νησί, το οποίο άφησε σε λίγο ταξιδεύοντας για τον Όλυμπο όπου στήθηκε μεγάλη γιορτή για χάρη του, στην οποία έπαιζε την λύρα που μόλις του είχε χαρίσει ο πατέρας του και δεν την αποχωρίστηκε ποτέ. Ένα από τα κατορθώματα του Απόλλωνα ήταν ότι κατάφερε να σκοτώσει στους Δελφούς, τον Δράκοντα Πύθωνα. Το τέρας αυτό είχε δέκα χέρια και τέσσερα μάτια και κυνηγούσε την Λητώ μην αφήνοντας την να γεννήσει. Αφού γέννησε πήγε στους Δελφούς και εκεί κατάστρεφε τα πάντα και σκότωνε τους ανθρώπους. Αφού το σκότωσε ο Απόλλωνας, για να τον τιμήσουν οι κάτοικοι, έχτισαν μαντείο προς τιμή του και θέσπισαν τα Πύθια (αγώνες προς τιμή του Απόλλωνα). Το μαντείο αυτό ήταν το σημαντικότερο της αρχαιότητας και σε αυτό κατέφευγαν από όλη την Ελλάδα όσοι αναζητούσαν κάποιο χρησμό. Εκεί, η Πυθία καθήμενη πάνω στον ιερό τρίποδα και μασώντας φύλλα δάφνης έδινε τους διφορούμενους χρησμούς της. Χωρίς αμφιβολία ο Απόλλωνας είναι ο πιο όμορφος σε θεούς και ανθρώπους. Το υπέροχο σώμα του, το καλογυμνασμένο, αρμονικό, άτριχο κορμί του και τα πάρα πολύ όμορφα χαρακτηριστικά του προσώπου του, με τα γαλανά του μάτια και τις μικρές ξανθές του μπούκλες θα τα ζήλευε ο καθένας. Παρόλα αυτά όμως, παρά την ομορφιά του, δεν έχει τις ερωτικές επιτυχίες που αναμένουμε. Οι γυναίκες όχι μόνο δεν γοητεύονται από τον Θεό αλλά τρέχουν μακριά του μη θέλοντας να έρθουν σε επαφή μαζί του. Έτσι όταν ερωτεύτηκε την Δάφνη, την κόρη του θεού ποταμού Πηνειού της Θεσσαλίας αυτή έτρεχε μακριά στο δάσος μη θέλοντας να τον
παντρευτεί. Πέρασαν μερόνυχτα με τον Θεό να την κυνηγάει και να καταφέρνει τελικά να την πλησιάσει αρκετά, όμως τότε η Νύμφη παρακάλεσε τον πατέρα της να την σώσει και εκείνος την λυπήθηκε κα την μεταμόρφωσε στο ομώνυμο φυτό. Βλέποντάς την ο Απόλλωνας τότε απογοητευμένος και απαρηγόρητος που δεν κατάφερε να ενωθεί μαζί της, αγκάλιασε το δέντρο που κάποτε ήταν το σώμα της κοπέλας, έκοψε ένα κλαδί με φύλλα της που κάποτε ήταν τα μαλλιά της και το φόρεσε στο κεφάλι του ορκιζόμενος πως έκτοτε θα την είχε πάντα μαζί του και η Δάφνη έγινε το ιερό του δέντρο.  Ακόμη ένα παράδειγμα ανεπιτυχούς έρωτα του θεού, είναι ο έρωτάς του με την Κασσάνδρα, την κόρης του βασιλιά της Τροίας Πριάμου. Ο Θεός ερωτεύτηκε την νεαρή βασιλοπούλα, όμως και αυτή αρνήθηκε τον έρωτά του. Τότε για να την πείσει, της υποσχέθηκε πως θα της χάριζε την ικανότητα της μαντείας. Η Κασσάνδρα ενέδωσε τελικά στον Θεό όμως απογοητεύτηκε πολύ από την συνεύρεση μαζί του και τον έδιωξε. Τότε ο Απόλλωνας θυμωμένος που μια κοινή θνητή τόλμησε να τον υποτιμήσει, σεβόμενος όμως και την υπόσχεση που της είχε δώσει, της παραχώρησε μεν την ικανότητα να προβλέπει το μέλλον, όμως την έκανε έτσι ώστε κανείς να μην την πιστεύει.
Τέλος ένας ακόμη χαρακτηριστικός μύθος που όπως και οι υπόλοιποι έτσι και αυτός φανερώνει μεταξύ άλλων ότι δεν αρκεί να είσαι ο ομορφότερος αλλά πρέπει να είσαι ο κατάλληλος, είναι ο έρωτας του Φοίβου για την Μάρπησσα, την βασιλοπούλα της Αιτωλίας. Την κοπέλα διεκδίκησε ο Θεός με έναν θνητό, τον Ίδα, τον οποίο και πολέμησε. Ο Δίας όμως με έναν κεραυνό του τους χώρισε και ο Μάρπησσα έπρεπε να διαλέξει. Ο Απόλλωνας της υποσχέθηκε πως θα της ήταν για
πάντα πιστός και η ζωή δίπλα σε έναν θεό θα ήταν ονειρική, η Μάρπησσα όμως, φοβούμενη πως όταν τα χρόνια θα περνούσαν και η ομορφιά και τα νιάτα της θα χανόντουσαν ο Απόλλωνας θα την εγκατέλειπε, διάλεξε τον θνητό Ίδα. Εκτός όμως από γυναίκες, ο Θεός αγάπησε και άντρες, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον έρωτά του για τον Υάκινθο, έναν πολύ όμορφο θνητό. Παίζοντας όμως μαζί του με τον δίσκο μία μέρα, ο Ζέφυρος, ο άνεμος που ζήλευε τον Απόλλωνα, παρέσυρε τον δίσκο του και σκότωσε τον θνητό. Απαρηγόρητος ο Απόλλωνας τον μεταμόρφωσε στο γνωστό λουλούδι για να μείνει αθάνατο για πάντα έτσι το όνομά του.
Ο Απόλλωνας δύο φορές, αφού του αφαιρέθηκαν από τον Δία οι θεϊκές του δυνάμεις, διατάχθηκε από τον πατέρα του να υπηρετήσει ως δούλος σε κάποιον θνητό.  Και τις δύο φορές ο Φοίβος υπηρέτησε ο βοσκός σε κάποιο κοπάδι γι’ αυτό θεωρείται και ποιμένας θεός. Η πρώτη φορά ήταν όταν υπηρέτησε τον βασιλιά της Τροίας Λαομέδοντα επειδή συνωμότησε με την Ήρα, την Αθηνά και τον Ποσειδώνα για να πάρουν την εξουσία από τον Δία. Ο Λαομέδωντας, στο τέλος αρνήθηκε να
πληρώσει τον Απόλλωνα για τις υπηρεσίες του λέγοντας του μάλιστα, όταν ο θεός διαμαρτυρήθηκε, πως θα του έκοβε τα αυτιά και θα τον πουλούσε ως δούλο. Όταν ο χρόνος πέρασε και ο θεός ξαναπέκτησε τις θεϊκές του δυνάμεις τον τιμώρησε στέλνοντας φονικό λοιμό στην Τροία θερίζοντας την χώρα για έξι μήνες. Η δεύτερη φορά που υπηρέτησε θνητό ο Θεός ήταν όταν, επειδή ο Δίας κεραυνοβόλησε τον γιο του Απόλλωνα τον Ασκληπιό όταν ο τελευταίος έχοντας προοδεύσει πάρα πολύ στην ιατρική του τέχνη που και μπορούσε να ανάσταινε μέχρι και νεκρούς, ο Φοίβος τόξευε πάνω από τον ουρανό τους Κύκλωπες που χάρισαν στον πατέρα του τον φονικό κεραυνό. Τότε ο Δίας αφαιρώντας ξανά τις δυνάμεις του γιου του τον έστειλε στις Φέρρες της Θεσσαλίας, στον βασιλιά Άδμητο. Ο Άδμητος αντικρίζοντας την εξαίσια μορφή του Απόλλωνα αντιλήφθηκε αμέσως την θεϊκή του υπόσταση και του πρόσφερε τον θρόνο του όμως ο Φοίβος του φανέρωσε πως ήτα θέλημα του πατέρα του να μπει στην υπηρεσία του. Ευχαριστημένος από την συμπεριφορά του Άδμητου ο Απόλλωνας, τον αντάμειψε για την ευγένεια και τους καλούς του τρόπους χαρίζοντας την ευημερία στο παλάτι και στην χώρα του, η οποία έγινε ιδιαίτερα καρποφόρα με συγκομιδή δύο φορές το χρόνο ενώ οι αγελάδες τους γεννούσαν δύο μοσχάρια τη φορά.

Σημείωση:

Υπάρχει μια παράδοση, που λέει πως στη χώρα των Υπερβορείων ένας ιερός κήπος ήταν αφιερωμένος στον Απόλλωνα, καθώς και κάποια λατρεία του θεού, με το ιερατείο στην απόλυτη δικαιοδοσία της οικογένειας των Βορείων. Οι πληροφορίες, που έχουμε, για τον κήπο έρχονται από ένα απόσπασμα τραγωδίας του Σοφοκλή, όπου ο ποιητής μιλά για την αρπαγή της παρθένας Ορείθυιας από τον θεό του Βορείου Ανέμου και τη μεταφορά της μακριά, στην απώτρεη άκρη της γης και του ορανού, στον κήπο του Απόλλωνα. Οι σχετικοί στίχοι της εν λόγω τραγωδίας του Σοφοκλή, όπως εμφανίζονται στον Στράβωνα (7.3), δείχνουν τον Απόλλωνα να είναι Υπερβόρειος θεός με το ιερό του μέσα σ’ έναν κήπο.


 
Web Informer Button